Kredyty preferencyjne | Zasady udzielania pomocy z budżetu krajowego


Od 2015 r. zmieniły się  zasady udzielania przez ARiMR wsparcia z budżetu krajowego. Zakres tzw. pomocy krajowej jest bardzo szeroki. Obejmuje on m.in. spłacanie za rolników części należnych  bankom odsetek od przyznanych kredytów inwestycyjnych czy klęskowych, udzielanie gwarancji i poręczeń spłaty takich kredytów, a także kredytów studenckich oraz pokrywanie za rolników kosztów związanych z utylizacją padłych zwierząt gospodarskich.

Zmiany wynikły z konieczności dostosowania krajowych przepisów do rozwiązań obowiązujących w całej Unii Europejskiej, w zakresie udzielania pomocy publicznej w rolnictwie. Nowe zasady zostały zapisane w wydanym przez Radę Ministrów rozporządzeniu w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W nowym akcie wykonawczym utrzymano większość rozwiązań przewidzianych w obowiązującym do tej pory rozporządzeniu ze stycznia 2009 r.

 

Kredyty preferencyjne

Zgodnie z zapisami nowego rozporządzenia, udzielanie kredytów preferencyjnych będzie ograniczone do mikro-, małych, średnich i dużych przedsiębiorstw.

  1. Inwestycje w gospodarstwach rolnych, działach specjalnych produkcji rolnej, przetwórstwie produktów rolnych, w przetwórstwie ryb, skorupiaków i mięczaków, w rybactwie śródlądowym

Przepisy nowego rozporządzenia umożliwiają sfinansowanie części kosztów inwestycji realizowanych w gospodarstwach rolnych, działach specjalnych produkcji rolnej, przetwórstwie produktów rolnych, w przetwórstwie ryb, skorupiaków i mięczaków oraz w rybactwie śródlądowym przy udziale kredytu z dopłatą do oprocentowania. Zakres inwestycji objętych pomocą finansową, podobnie jak dotychczas, jest szeroki i umożliwia realizację większości inwestycji związanych z produkcją i przetwarzaniem produktów rolnych i rybnych, w tym również inwestycji związanych z zakupem użytków rolnych, realizowany w dwóch formach:

  • pomoc na zakup użytków rolnych finansowany kredytem w części nieprzekraczającej 10% kosztów inwestycji,
  • pomoc przeznaczona wyłącznie na zakup użytków rolnych w formule pomocy de minimis
    w rolnictwie, udzielana zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r.

Kwoty kredytów z dopłatą do oprocentowania nie będą mogły przekroczyć:

  • gospodarstwo rolne – 5 mln zł i do 80% wartości inwestycji,
  • dział specjalny produkcji rolnej – 8 mln zł i do 70% wartości inwestycji,
  • rybactwo śródlądowe – 8 mln zł i do 70% wartości inwestycji,
  • przetwórstwo produktów rolnych, ryb, skorupiaków i mięczaków – 16 mln zł i do 70% wartości inwestycji.


Oprocentowanie
 – nie więcej niż stopa referencyjna WIBOR ustalana dla pożyczek na rynku międzybankowym udzielanych na okres 3 miesięcy (WIBOR 3M), zaokrąglona do drugiego miejsca po przecinku, powiększona o nie więcej niż 2,5 punktu procentowego, płacone przez:

  • kredytobiorcę – w wysokości 0,67 oprocentowania obliczonego zgodnie z wyżej przedstawionym sposobem, jednak nie mniej niż 3%, a w przypadku gdy oprocentowanie obliczone zgodnie z tym sposobem wynosi poniżej 3% – w wysokości tego oprocentowania,
  • Agencję – w pozostałej części.

Warunkiem uzyskania pomocy będzie dołączenie do wniosku o kredyt planu inwestycji.

  1. Inwestycje polegające na tworzeniu lub powiększeniu gospodarstw rolnych przez młodych rolników

Nowe rozporządzenie umożliwia Agencji udzielanie pomocy polegającej na częściowej spłacie kapitału kredytu przeznaczonego na zakup użytków rolnych w celu utworzenia lub powiększenia gospodarstwa rolnego przez młodych rolników, tj. osób, które w dniu złożenia wniosku o kredyt mają nie więcej niż 40 lat, posiadają odpowiednie umiejętności i kwalifikacje zawodowe i którzy po raz pierwszy rozpoczną działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący tym gospodarstwem.

Kwota kredytu – do 90% wartości nakładów inwestycyjnych na gospodarstwo rolne i nie więcej niż 5 mln zł.

Wysokość pomocy – do 60% kwoty udzielonego kredytu i nie więcej niż równowartość w złotych 70 tys. euro, przeliczonej wg średniego kursu NBP ustalonego na dzień udzielenia pomocy. Kwota ta płacona będzie w dwóch ratach:

  • I rata w wysokości 80% kwoty pomocy – po przedstawieniu dowodów wpłat za zakupione użytki rolne,
  • II rata – po 5 latach od dnia zawarcia umowy kredytu, pod warunkiem, że kredyt nie został wcześniej spłacony.

Warunkiem udzielenia pomocy będzie:

  • dołączenie przez wnioskodawcę do wniosku o udzielenie kredytu planu inwestycji, którego realizacja powinna rozpocząć się w okresie 9 miesięcy od dnia zawarcia umowy kredytu,
  • posiadanie kwalifikacji zawodowych w zakresie rolnictwa potwierdzonych odpowiednim świadectwem lub dyplomem.

Osobom, które nie posiadają kwalifikacji zawodowych w zakresie rolnictwa będzie można przyznać pomoc, jeżeli zobowiążą się do ich uzyskania, w okresie 3 lat od dnia zawarcia umowy kredytu.

3. Przedsięwzięcia związane ze wznowieniem produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi.

Podobnie jak w poprzednich latach możliwe będzie ubieganie się przez rolników, w gospodarstwach których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę,
o pomoc w postaci dopłat do oprocentowania kredytów udzielanych na wznowienie produkcji i sfinansowanie kosztów odtworzenia środków trwałych.

Warunkiem udzielenia pomocy będzie dołączenie przez wnioskodawcę do wniosku o udzielenie kredytu protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce ich wystąpienia, przy czym w przypadku, gdy szkody będą wyższe niż 1 050 zł lub jeżeli będą przekraczać 30% średniej rocznej produkcji rolnej, wojewoda potwierdza ich wystąpienie na protokole.

W przypadku, gdy szkody wyniosą 30% i mniej średniej rocznej produkcji rolnej, kredyt będzie mógł być udzielony, jeżeli pomoc będzie udzielana, jako pomoc de minimis w rolnictwie.

Wysokość pomocy w formie dopłat do oprocentowania na wznowienie produkcji nie będzie mogła przekroczyć:

  • 80% kwoty obniżenia dochodu albo 80% kwoty szkód w środkach trwałych służących do prowadzenia działalności rolniczej,
  • 90% kwoty obniżenia dochodu albo 90% kwoty szkód w środkach trwałych służących do prowadzenia działalności rolniczej dla działów specjalnych produkcji rolnej lub gospodarstw rolnych położonych na obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi ograniczeniami określonymi w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Kwota pomocy nie będzie mogła przekroczyć kwoty stanowiącej różnicę między sumą wysokości poniesionej szkody ustalonej przez komisję i kwoty kosztów poniesionych w związku z wystąpieniem szkód a kwotą wypłaconego odszkodowania z tytułu zawarcia umowy ubezpieczenia od ryzyka wystąpienia tych szkód i kwotą kosztów nieponiesionych w związku z wystąpieniem szkód.

Oprocentowanie – nie więcej niż stopa referencyjna WIBOR ustalana dla pożyczek na rynku międzybankowym udzielanych na okres 3 miesięcy (WIBOR 3M), zaokrąglona do drugiego miejsca po przecinku, powiększona o nie więcej niż 2,5 punktu procentowego, płacone przez:

  • kredytobiorcę – w wysokości:
    • 0,5 oprocentowania ustalonego w sposób omówiony powyżej, jednak nie mniej niż 1,5% – w przypadku kredytów na sfinansowanie kosztów wznowienia produkcji, jeżeli w dniu wystąpienia tych szkód co najmniej 50% powierzchni upraw rolnych,
      z wyłączeniem łąk i pastwisk, lub co najmniej 50% liczby zwierząt gospodarskich
      w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk,
    • 0,67 oprocentowania ustalonego w sposób omówiony powyżej, jednak nie mniej niż 3%, a gdy oprocentowanie obliczone zgodnie z tym sposobem wynosi poniżej 3%,
      w wysokości tego oprocentowania – w przypadku kredytów na sfinansowanie kosztów odtworzenia środków trwałych po wystąpieniu szkód,
  • Agencję – w pozostałej części.

Jeżeli w dniu wystąpienia tych szkód nie było stosownej umowy ubezpieczenia, to wysokość oprocentowania płaconego przez kredytobiorcę będzie stanowiła różnicę pomiędzy wysokością należnego bankowi oprocentowania i wysokością połowy oprocentowania płaconego przez Agencję.

4. Zakup akcji i udziałów

Zapisy rozporządzenia przewidują możliwość stosowania dopłat do oprocentowania kredytów udzielanych:

  • grupom producentów rolnych wpisanym do rejestru grup producentów rolnych
    w rozumieniu przepisów o grupach producentów rolnych i ich związkach na sfinansowanie nabycia udziałów lub akcji spółek prowadzących działalność w zakresie przetwórstwa produktów rolnych lub przetwórstwa ryb, skorupiaków i mięczaków,
  • producentom rolnym na sfinansowanie nabycia udziałów lub akcji spółek prowadzących działalność w zakresie przetwórstwa produktów rolnych lub przetwórstwa ryb, skorupiaków
    i mięczaków lub udziałów spółek utworzonych na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1762 oraz z 2004 r. Nr 91, poz. 866).

Pomoc ta będzie stosowana w formule de minimis zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. albo rozporządzenia Komisji (UE) nr 717/2014 z dnia 27 czerwca 2014 r. oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

Kwota kredytu nie będzie mogła przekroczyć 80% wartości udziałów lub akcji nabywanych przez:

  • grupy producentów rolnych wpisanym do rejestru grup producentów rolnych w rozumieniu przepisów o grupach producentów rolnych i ich związkach, a ich wysokość nie będzie mogła wynieść więcej niż 5 mln zł,
  • producentów rolnych, a ich wysokość nie będzie mogła wynieść więcej niż 4 mln zł.

Wysokość oprocentowania kredytów udzielnych na zakup udziałów lub akcji ustalana jest analogicznie jak w przypadku kredytów inwestycyjnych omówionych w pkt 1.

Linie kredytów preferencyjnych w rolnictwie

Linia RR – kredyty na inwestycje w rolnictwie i rybactwie śródlądowym

Linia Z – kredyty na zakup użytków rolnych

Linia PR – kredyty na inwestycje w przetwórstwie produktów rolnych, ryb skorupiaków
i mięczaków oraz na zakup akcji lub udziałów

Linia inwestycyjna K01 Linia obrotowa K02 – kredyty na wznowienie produkcji
w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę

Linia inwestycyjna DK01 i Linia obrotowa DK02 – kredyty dla dużych przedsiębiorstw na wznowienie produkcji rolnej oraz odtworzenie środków trwałych

Linia KO – kredyty obrotowych nieoprocentowanych dla producenta rolnego

Linia ZC – kredyty na spłatę zobowiązań cywilnoprawnych

Linia MRcsk – kredyty z częściową spłatą kapitału na zakup użytków rolnych przez młodych rolników.

Wykaz banków współpracujących z ARiMR oraz wysokość prowizji i oprocentowania

Banki Współpracujące z ARiMR w zakresie kredytów preferencyjnych.

Lp. Bank opłaty i prowizje (%) * marża **

(p.p.)

1. BGŻ BNP Paribas S.A. 0,00 2,48
2. Bank Pekao S.A. 0,49 1,80
3. Raiffeisen Bank Polska S.A. 0,90 2,30
4. Bank Zachodni WBK S.A. 1,40 1,95
5. Bank Ochrony Środowiska S.A. 1,85 2,45
6. SGB Bank S.A.

oraz zrzeszone Banki Spółdzielcze

1,85 2,50
7. Bank Polskiej Spółdzielczości S.A.

oraz zrzeszone Banki Spółdzielcze

1,85 2,50
8. Krakowski Bank Spółdzielczy 2,00 2,50

*    Dotyczy kredytów inwestycyjnych i „klęskowych” z dopłatami Agencji do oprocentowania oraz kredytów z częściową spłatą kapitału

** Dotyczy kredytów inwestycyjnych i „klęskowych” z dopłatami Agencji do oprocentowania, oprocentowanie kredytów z częściową spłatą kapitału ustalane jest pomiędzy Kredytobiorcą
a Bankiem i określane w umowie kredytu.

 

Kredyty na sfinansowanie zobowiązań cywilnoprawnych, podjętych w związku z prowadzeniem produkcji mleka, świń lub owoców i warzyw przez producentów rolnych, udzielane są w ramach linii ZC przez następujące banki: BGŻ BNP Paribas S.A., SGB Bank S.A. oraz zrzeszone Banki Spółdzielcze, Bank Polskiej Spółdzielczości S.A. oraz zrzeszone Banki Spółdzielcze. W przypadku kredytów udzielanych w ramach linii ZC marża wynosi 1,7 punktu procentowego natomiast opłaty i prowizje związane z tym kredytem wynoszą 2%.

 

Szczegółowe informacje dostępne na stronie www.arimr.gov.pl  pomoc krajowa zakładka kredyty preferencyjne od 2015 r.

Źródło: ARiMR