Strona Główna / Agrotechnika / Produkcja Roślinna / Rzepak ozimy – Systemy uprawy

Rzepak ozimy – Systemy uprawy

24 sierpnia 2022 42
REKLAMA

Rzepak ozimy, dzięki ciągłej ewolucji technologii, niesie za sobą wiele możliwości upraw.

Ciągła ewolucja technologii uprawy rzepaku ozimego niesie za sobą wiele możliwości. Głównym jej celem jest zmniejszenie energochłonności i czasochłonności produkcji, dlatego przez uproszczenia w uprawie dąży się do ograniczenia kosztów paliwa, a także kosztów eksploatacji maszyn rolniczych i czasu pracy człowieka. Ma to ekonomiczne uzasadnienie, ponieważ na plonowanie roślin wpływa nie tylko właściwa agrotechnika, ale też odpowiednie nawożenie, terminowość siewu, dobór odmiany, stanowiska pod uprawę i ochrona roślin.

Wybór właściwej technologii uprawy rzepaku ozimego wiąże się z wieloma czynnikami. Należy uwzględnić warunki klimatyczne, czyli sumę opadów w danym rejonie, długość okresu wegetacji rośliny, temperaturę. Istotne znaczenie mają także warunki glebowe: ukształtowanie i przepuszczalność terenu, rodzaj gleby oraz jej skład granulometryczny, dzięki czemu można dobrać odpowiednie maszyny i technologię uprawy.

Uprawa uproszczona

Stosowanie uproszczeń uprawy ma uzasadnienie ekonomiczne. Główną ideą tego systemu jest zminimalizowanie liczby zabiegów i głębokości uprawy. W systemie uproszczonym ważną rolę odgrywają zestawy wieloczynnościowe, istotnie ograniczające liczbę przejazdów roboczych i ugniatanie gleby. Podorywkę można zastąpić agregatem ścierniskowym lub broną talerzową. Maszyny te mają za zadanie zmieszanie reszek pożniwnych z glebą, nie przykrywając ich całkowicie. Wówczas nie przesusza się nadmiernie warstwy ornej, a składniki pokarmowe wolniej przemieszczają się w głąb profilu glebowego.

Przed siewem wykonuje się głębszą uprawę około 15 cm. Można wykonać płytszą orkę lub pracę pługa zastąpić maszynami i narzędziami spulchniająco-kruszącymi, np.: głębosz, kultywator, pług dłutowy. Oprócz wymienionych maszyn można użyć brony aktywnej lub glebogryzarki w różnych zestawach. Sprzęty te są znacznie wydajniejsze, niż pług pracujący na tej samej głębokości. Stosując ten system uprawy, spadek plonu nie jest zbyt duży i zauważalny w początkowych latach jego stosowania. Należy wykazywać większą dbałość o dobór środków chemicznych. Uproszczony system uprawy roli nie wymaga zbyt wysokich kosztów związanych z zakupem drogiego sprzętu, jak np. w przypadku siewu bezpośredniego, dlatego może być alternatywą dla uprawy tradycyjnej.

Uprawa konserwująca

Istnieje wiele definicji określających ten system uprawy. Literatura amerykańska określa ją jako uprawę, przy której w porównaniu do uprawy orkowej (tradycyjnej) na powierzchni gleby pozostaje co najmniej 30% resztek roślinnych. W niemieckim ujęciu uprawa ta obejmuje wyłącznie uprawy o intensywności mniejszej od uprawy tradycyjnej, a większe od zerowej. Polska literatura mówi, że jest to system uprawy roli wykorzystujący mulczowanie, którego celem jest ochrona gleby przed degradacją i zachowaniem jej produktywności.

W rolnictwie zrównoważonym popularyzuje się uprawę konserwującą. Jej celem jest zwiększenie żyzności gleby przy niższych nakładach, bez ujemnego wpływu na plonowanie roślin, uwzględniając jednocześnie ochronę środowiska przyrodniczego. Uprawa ta ma wiele zalet:

  • poprawia się struktura gleby, zwiększa się poziom jej ochrony przed erozją wietrzną i wodną, zmniejsza zlewność oraz podatność na zaskorupianie, przez pozostawienie na powierzchni gleby mulczu z resztek pożniwnych lub międzyplonów;
  • przez mniejsze zużycie paliwa ograniczone są nakłady poniesione na uprawę roli;
  • zwiększa się sekwestracja węgla organicznego w glebie, dzięki czemu emisja CO₂ do atmosfery jest ograniczona.

Uprawa pasowa

Uprawa pasowa (strip-till), to technologia polegająca na głębokiej uprawie zaledwie wąskich pasów pola, w których wysiewa się nasiona. Międzyrzędzia pozostawia się bez uprawy. Na tę technologię decyduje się coraz więcej polskich rolników, ponieważ pozwala ona na siew bezpośrednio w ściernisko. Po zbiorze przedplonu nie wykonuje się żadnych uprawek. Słoma z przedplonu powinna być bardzo dobrze rozdrobniona i równomiernie rozprowadzona po polu, ponieważ jej celem jest ograniczenie parowania i utraty wody z gleby. Za jednym przejazdem agregatu uprawowo siewnego możliwa jest także aplikacja nawozu pod nasiona, dzięki czemu roślina może pobierać składniki pokarmowe po wschodach.

Główną zaletą uprawy pasowej jest oszczędność paliwa i czasu potrzebnego na wykonanie uprawek po zbiorze przedplonu oraz ograniczenie erozji powietrznej i wodnej, przez pozostawienie mulczu w nieuprawianych pasch gleby. W długo niespulchnianej glebie zostaje zachowana większa ilość wody.

Wadą tej technologii uprawy są drogie agregaty uprawowo-siewne, wymagające ciągników o dużej mocy oraz zwiększona ilość zużywanych herbicydów, a zwłaszcza stosowanie herbicydu totalnego przed siewem.

Uprawa zerowa

Stosując siew bezpośredni po zebranym przedplonie nie wykonywane są żadne uprawki, a pozostałości po zbiorze niszczone są głównie metodą chemiczną. W zasadnie siew bezpośredni przynosi podobne efekty jak uprawa uproszczona, a różnica pomiędzy dwiema technologiami uprawy wynika głównie z tego, że przy siewie bezpośrednim w mniejszym stopniu mechanicznie niszczone są chwasty oraz samosiewy, opóźniony jest rozkład resztek pożniwnych. W mniejszym stopniu uprawa zerowa ogranicza występowanie szkodników.

Metoda ta stosowana jest bardzo rzadko, szczególnie na dużych obszarach i terenach suchych. System nie jest popularny ze względu na konieczność zakupu drogiego specjalnego siewnika, a także przyczynia się do obniżenia plonowania. W tym systemie siew jest wykonywany za pomocą siewników z redlicami dłutowymi, bądź talerzowymi. Jego celem jest umieszczenie nasion bezpośrednio w ściernisku, z minimalnym wykonaniem uprawy gleby (uprawione jest zalewie 5-20% powierzchni pola).

Stosując nowoczesne systemy uprawy możemy uzyskać wysokie plony, pod warunkiem, że wybierzemy właściwy system uprawy dostosowany do warunków glebowych i klimatycznych gospodarstwa. Stosowanie uproszczeń ma nie tylko swoje ekonomiczne uzasadnienie, ma również wpływ na środowisko przyrodnicze np.: ograniczane jest przesuszanie gleb, poprzez wykonywanie dużej ilości uprawek. Zmniejsza się wówczas parowanie z powierzchni gleby, co zmniejsza jej erozję.


mgr inż. Piotr Foryś Specjalista Dział Technologii Produkcji Rolniczej i Doświadczalnictwa 774437126
Data publikacji: 24 sierpnia 2022 Wyświetlenia: 1719

Wydarzenia tematyczne

Szkolenie Normy i wymogi warunkowości 17 lipca 2024 ul. Opolska 15 46-053
Chrząstowice
Szkolenie Ekoschemat – dobrostan zwierząt 18 lipca 2024 ul. Opolska 15 46-053
Chrząstowice
Szkolenie Ekoschematy – wymogi i płatności 24 lipca 2024 ul. Witosa 35 46-211
Kujakowice Górne
Szkolenie Ekoschematy – wymogi i płatności 25 lipca 2024 Pokrzywna 48 48-267
Jarnołtówek
Szkolenie Ekoschematy – wymogi i płatności 26 lipca 2024 Pl. Wolności 13 47-220
Kędzierzyn Koźle
Szkolenie Normy i wymogi warunkowości 31 lipca 2024 ul. Łucznicza 1 48-200
Prudnik
Szkolenie Normy i wymogi warunkowości 4 września 2024 ul. Kardynała Wyszyńskiego 23 49-300
Brzeg
Szkolenie Normy i wymogi warunkowości 11 września 2024 Pl. Wolności 12a 46-100
Namysłów
Szkolenie Normy i wymogi warunkowości 17 września 2024 Pl. Wolności 12a 46-100
Namysłów
Szkolenie Normy i wymogi warunkowości 18 września 2024 ul. Witosa 35 46-211
Kujakowice Górne
Szkolenie Ekoschematy – wymogi i płatności 19 września 2024 ul. Witosa 35 46-211
Kujakowice Górne
Szkolenie Normy i wymogi warunkowości 24 września 2024 ul. Kilińskiego 1 47-303
Krapkowice
Szkolenie Normy i wymogi warunkowości 25 września 2024 ul. Opolska 15 46-053
Chrząstowice
Szkolenie Ekoschematy – wymogi i płatności 27 września 2024 ul. Łucznicza 1 48-200
Prudnik

Podobne publikacje

Szkolenie dla rolników dot. antybiotykooporności – e-Learning

Bezpłatne szkolenie dla rolników na platformie e-learningowej OODR  pn. „Metody ograniczające stosowanie antybiotyków w produkcji zwierzęcej – szkolenie dla beneficjentów ekoschematu Dobrostan zwierząt” Zapraszamy na bezpłatne szkolenie wszystkich rolników realizujących interwencję dotyczącą dobrostanu zwierząt, którzy zgodnie z ustawą o PS WPR 2023-2027 zobowiązani są do jednorazowego odbycia szkolenia z...

21 czerwca 2024szczegóły
Warsztaty polowe – relacja

Opolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w ramach Sieci na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich zorganizował szkolenie połączone z warsztatami polowymi w ramach realizacji operacji pn. „Warsztaty polowe – innowacyjne rozwiązania w produkcji roślinnej” w ramach dwuletniego planu operacyjnego KSOW na lata 2024-2025 w zakresie Sieci na rzecz...

17 czerwca 2024szczegóły
XXIII edycja konkursu Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów rozstrzygnięta

XXIII edycja konkursu Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów finał regionalny w województwie opolskim już za nami. W dniu 02.06.2024 r. w Mosznej w pięknej scenerii Zamku odbył się konkurs z rekordową liczbą zgłoszeń. Laureaci tegorocznej edycji konkursu w kategorii produkt: I. W kategorii produkty regionalne pochodzenia zwierzęcego Podkategoria:...

6 czerwca 2024szczegóły
Wyjazd studyjny pn. „Naturalne sposoby na gospodarowanie wodą – retencja w gospodarstwie konwencjonalnym”

W dniach 25-26.04.2024r. odbył się wyjazd studyjny pn. „Naturalne sposoby na gospodarowanie wodą – retencja w gospodarstwie konwencjonalnym” w ramach dwuletniego planu operacyjnego KSOW na lata 2024-2025 w zakresie Sieci na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich. Wzięło w nim udział 40 osób, w tym partnerzy LPW:...

30 kwietnia 2024szczegóły
Warsztaty polowe – innowacyjne rozwiązania w produkcji roślinnej

Realizacja Planu Operacyjnego KSOW 2024-2025 w zakresie SIR – operacja własna pn. „Warsztaty polowe – innowacyjne rozwiązania w produkcji roślinnej”  Opolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w ramach Sieci na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich planuje szkolenie połączone z warsztatami polowymi pn. „Warsztaty polowe – innowacyjne rozwiązania w...

24 kwietnia 2024szczegóły
Cykl szkoleń dla rolników PS WPR 2023-2027

Opolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Łosiowie w ramach interwencji 14.1 Doskonalenie zawodowe rolników objętej Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 organizuje cykl szkoleń dla ostatecznych odbiorców na obszarze województwa opolskiego. Operacja współfinansowana przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów...

19 kwietnia 2024szczegóły
XXIII edycja konkursu Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów

Zapraszamy do udziału w XXIII-tej edycji konkursu “Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów”. Ogólnopolski Konkurs „Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów” jest przedsięwzięciem, którego celem jest identyfikacja i promocja tradycyjnej, regionalnej żywności oraz upowszechnianie wiedzy na temat żywności wysokiej jakości. Organizatorem konkursu jest Polska Izba Produktu Regionalnego i Lokalnego...

15 kwietnia 2024szczegóły
Bobry na terenach rolniczych – kłopotliwi sprzymierzeńcy

Bóbr europejski Castor fiber jest największym krajowym gryzoniem. Osiąga wagę od 18 do 29 kilogramów i długość ciała od 90 do 110 cm. Zamieszkuje siedliska wodno-lądowe, może osiedlać się na terenach leśnych czy bagnistych, ale coraz częściej można go też spotkać na terenach rolniczych, gdzie buduje tamy na rzekach,...

12 marca 2024szczegóły
Wsparcie dla projektów demonstracyjnych i działań informacyjnych

Opolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego zaprasza do udziału w demonstracjach w zakresie rolnictwa ekologicznego – III etap. Opolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Łosiowie w ramach zawartego Konsorcjum, wraz z Liderem Konsorcjum Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Radomiu, przystąpił do realizacji operacji w ramach poddziałania 1.2 „Wsparcie...

19 lutego 2024szczegóły
Lista odmian zalecanych 2024

LISTA ODMIAN ZALECANYCH DO UPRAWY W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM NA ROK 2024 Lp. Odmiana Rok wpisania na LOZ Wartość technologiczna /Typ odmiany PSZENICA OZIMA 1 AREVUS 2024 chlebowa 2 ARTIST 2016 chlebowa 3 EUFORIA 2022 jakościowa 4 KWS DONOVAN 2021 chlebowa 5 LG KERAMIK 2022 chlebowa 6 LINUS 2012 jakościowa...

15 lutego 2024szczegóły
Skąd się wzięło OZE? Fotowoltaika – historia prawdziwa

Na samym wstępie wypadało by wytłumaczyć co oznacza skrót OZE? Jest to „odnawialne, niekopalne źródła energii obejmujące energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego oraz z biopłynów” (Ustawa z 20 lutego...

7 lutego 2024szczegóły
Instalacja fotowoltaiczna off-grid – o co tu chodzi?

Temat fotowoltaiki jest już powszechnie znany, patrząc na połacie dachowe, pola czy duże budynki inwentarskie, możemy dostrzec mieniące się w słońcu panele fotowoltaiczne. Dynamika rozwoju i coraz nowsze możliwości tworzenia tego typu instalacji, pchnęły nas do patrzenia na temat fotowoltaiki w sposób innowacyjny – rozszerzony. Tradycyjny schemat instalacji fotowoltaicznej...

9 stycznia 2024szczegóły