Strona Główna / Agrotechnika / „Ciekawe życie” chwastów

„Ciekawe życie” chwastów

chwasty3
15 maja 2022 41
REKLAMA

Jednym z elementów bioróżnorodności na użytkach rolnych jest roślinność towarzysząca roślinom uprawnym. Rośliny te potocznie nazywamy chwastami, a walka z nimi to odwieczny problem rolników.

Chwasty polne są świadomie zwalczane przez rolników, ponieważ ich nadmierny rozwój powoduje częstokroć obniżkę plonu, ale oprócz ujemnych skutków występowania chwastów na polach, spełniają one również pozytywne funkcje. Są siedliskiem i pokarmem dla pożytecznych owadów roślinożernych – na przykład biedronki, żywiące się mszycami, zwabia krwawnik, wrotycz i wyki.

Chwasty stanowią siedlisko i pokarm dla takich motyli jak: rusałka pawik i rusałka pokrzywnik, które składają jaja na liściach pokrzyw, a pokarm czerpią między innymi z kwiatów ostrożenia. Gatunkami chwastów ważnymi ze względu na występowanie pożytecznych bezkręgowców są zwłaszcza: komosa biała, ostrożeń polny, gwiazdnica pospolita, przytulia czepna, wiechlina roczna, rdest ptasi, szczaw tępolistny, starzec zwyczajny, gorczyca polna, mlecz zwyczajny, maruna bezwonna. Zwyczajowo zwalczane chwasty mogą zatem okazać się ważnym czynnikiem podtrzymującym różnorodność bezkręgowców, a przez to także ptaków i ssaków.

Nasiona chwastów takich, jak: gwiazdnica pospolita, komosa biała czy rdesty mają duże znaczenie dla ptaków ziarnojadów, szczególnie w okresie zimowym. Takie rośliny pyłko- i nektarodajne, jak: rumian polny, ostrożeń polny, chaber bławatek, komosa biała, ostróżeczka polna, mniszek lekarski, mak polny, mlecz polny to cenne siedliska dla zapylaczy – pszczół i trzmieli. Wartość pszczelarska chwastów jest z pewnością niższa od typowych roślin miododajnych takich, jak: facelia, gryka, czy rzepak. Jednak brak tych upraw może stanowić dodatkowe źródło nektaru i pyłku. Szczególnie w uprawach prowadzonych metodami ekologicznymi, niektóre chwasty mogą być wykorzystywane w ochronie przed chorobami i szkodnikami. Ostróżeczka polna może być przydatna w zwalczaniu i odstraszaniu bielinka kapustnika, bielinka rzepnika, piętnówki kapustnicy, rumianek pospolity spełni tę rolę do mszycy, przędziorków, a mniszek lekarski rozprawi się z mszycami, roztoczami i miodówkowatymi. Mięta i wrotycz odstraszają mrówki, bylica piołun odstraszy pchełki i ślimaki, a komosa negatywnie wpływa na krety.

Niektóre gatunki chwastów są roślinami pułapkowymi dla szkodników, np. komosa biała dla mszycy buraczanej. Znane są chwasty, które wydzielają substancje chemiczne o działaniu allelopatycznym, tzn. stymulującym, bądź hamującym kiełkowanie określonych gatunków roślin uprawnych. Takie właściwości posiada między innymi perz właściwy, który pobudza kiełkowanie i początkowy wzrost zbóż, czy rzadko występujący już kąkol, który hamuje wschody i wzrost żyta. Pozytywny wpływ poprzez działanie alleopatyczne wywierają np. komosa biała i pokrzywa zwyczajna na ziemniaka, lnica pospolita na rumianek, fiołek polny na żyto, czy też chaber bławatek i rumianek pospolity na zboża. Chwasty chronią wierzchnią warstwę gleby przed zaskorupieniem i erozją w okresach braku na polu rośliny uprawnej lub na polach odłogowanych. Niektóre gatunki chwastów dzięki głębokiemu i rozbudowanemu systemowi korzeniowemu spulchniają glebę poniżej warstwy ornej.

Wiele pospolitych chwastów ma zastosowanie w medycynie, farmacji, ziołolecznictwie i kosmetologii – skrzyp polny, rumianek pospolity, mniszek lekarski, pokrzywa zwyczajna, fiolek trójbarwny, bylica piołun, żywokost lekarski i inne. Niektóre chwasty znalazły zastosowanie kulinarne – zupy z pokrzywy zwyczajnej lub sałatki z mniszka lekarskiego.

Z rolniczego punktu widzenia istnieje konflikt między produktywnością roślin uprawnych a chwastami, które konkurują z roślinami uprawnymi, o ograniczone zasoby środowiska. Zgodnie z zasadami rolnictwa zrównoważonego liczebność chwastów powinna być ograniczana do poziomu niewpływającego w istotny sposób na plon roślin uprawnych, a zarazem niezagrażający wyginięciu rzadkich gatunków. Do osiągnięcia tego celu mogą służyć: nawożenie organiczno-mineralne, płodozmian, system uprawy roli, odpowiedni dobór gatunków i odmian roślin uprawnych lub bezpośrednie metody ograniczania zachwaszczenia.

Progi ekonomicznej szkodliwości powinny być ustalane indywidualnie dla każdego agrofaga, rośliny, pola, ponieważ wszystko może zależeć od wieku roślin, fazy rozwojowej, odmiany, żyzności gleby, stadium rozwojowego agrofaga itd.

Obecnie dąży się do ograniczania zachwaszczenia do takiego poziomu, aby gatunki towarzyszące roślinom uprawnym nie powodowały istotnej obniżki plonu. Takie podejście jest zgodne z założeniami rolnictwa zrównoważonego i szczególnie stosowane w produkcji ekologicznej.

Małgorzata Murzyńska

PZDR Namysłów


Materiały powiązane
  • Wydarzenie: Obowiązki rolnika w świetle ustawy Prawo wodne - 17 listopada 2022 08:45
  • Wydarzenie: Obowiązki rolnika w świetle ustawy Prawo wodne - 6 grudnia 2022 08:45
  • Data publikacji: 15 maja 2022 Wyświetlenia: 1032

    Wydarzenia tematyczne

    Szkolenie Ekoschematy – wymogi i płatności 19 czerwca 2024 ul. J. Słowackiego 3 48-100
    Głubczyce
    Szkolenie Normy i wymogi warunkowości 20 czerwca 2024 ul. J. Słowackiego 3 48-100
    Głubczyce
    Szkolenie Ekoschematy – wymogi i płatności 25 czerwca 2024 ul. J. Słowackiego 3 48-100
    Głubczyce
    Szkolenie Ekoschemat – dobrostan zwierząt 27 czerwca 2024 ul. Łucznicza 1 48-200
    Prudnik
    Szkolenie Współpraca rolników 2 lipca 2024 ul. Kilińskiego 1 47-303
    Krapkowice
    Szkolenie Ekoschematy – wymogi i płatności 3 lipca 2024 ul. Kilińskiego 1 47-303
    Krapkowice
    Szkolenie Ekoschematy – wymogi i płatności 4 lipca 2024 Pl. Wolności 13 47-220
    Kędzierzyn-Koźle
    Szkolenie Normy i wymogi warunkowości 5 lipca 2024 Pl. Wolności 13 47-220
    Kędzierzyn Koźle
    Szkolenie Ekoschematy – wymogi i płatności 8 lipca 2024 ul. Jordanowska 2 47-100
    Strzelce Opolskie
    Szkolenie Ekoschematy – wymogi i płatności 9 lipca 2024 ul. Witosa 35 46-211
    Kujakowice Górne
    Szkolenie Normy i wymogi warunkowości 10 lipca 2024 ul. Witosa 35 46-211
    Kujakowice Górne
    Szkolenie Ekoschematy – wymogi i płatności 11 lipca 2024 ul. Witosa 35 46-211
    Kujakowice Górne
    Szkolenie Normy i wymogi warunkowości 17 lipca 2024 ul. Opolska 15 46-053
    Chrząstowice
    Szkolenie Ekoschemat – dobrostan zwierząt 18 lipca 2024 ul. Opolska 15 46-053
    Chrząstowice
    Szkolenie Ekoschematy – wymogi i płatności 24 lipca 2024 ul. Witosa 35 46-211
    Kujakowice Górne
    Szkolenie Ekoschematy – wymogi i płatności 25 lipca 2024 Pokrzywna 48 48-267
    Jarnołtówek
    Szkolenie Ekoschematy – wymogi i płatności 26 lipca 2024 Pl. Wolności 13 47-220
    Kędzierzyn Koźle
    Szkolenie Normy i wymogi warunkowości 31 lipca 2024 ul. Łucznicza 1 48-200
    Prudnik
    Szkolenie Normy i wymogi warunkowości 4 września 2024 ul. Kardynała Wyszyńskiego 23 49-300
    Brzeg
    Szkolenie Normy i wymogi warunkowości 11 września 2024 Pl. Wolności 12a 46-100
    Namysłów
    Szkolenie Normy i wymogi warunkowości 17 września 2024 Pl. Wolności 12a 46-100
    Namysłów
    Szkolenie Normy i wymogi warunkowości 18 września 2024 ul. Witosa 35 46-211
    Kujakowice Górne
    Szkolenie Ekoschematy – wymogi i płatności 19 września 2024 ul. Witosa 35 46-211
    Kujakowice Górne
    Szkolenie Normy i wymogi warunkowości 24 września 2024 ul. Kilińskiego 1 47-303
    Krapkowice

    Podobne publikacje

    XXIII edycja konkursu Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów rozstrzygnięta

    XXIII edycja konkursu Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów finał regionalny w województwie opolskim już za nami. W dniu 02.06.2024 r. w Mosznej w pięknej scenerii Zamku odbył się konkurs z rekordową liczbą zgłoszeń. Laureaci tegorocznej edycji konkursu w kategorii produkt: I. W kategorii produkty regionalne pochodzenia zwierzęcego Podkategoria:...

    6 czerwca 2024szczegóły
    Wyjazd studyjny pn. „Naturalne sposoby na gospodarowanie wodą – retencja w gospodarstwie konwencjonalnym”

    W dniach 25-26.04.2023r. odbył się wyjazd studyjny pn. „Naturalne sposoby na gospodarowanie wodą – retencja w gospodarstwie konwencjonalnym” w ramach dwuletniego planu operacyjnego KSOW na lata 2024-2025 w zakresie Sieci na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich. Wzięło w nim udział 40 osób, w tym partnerzy LPW:...

    30 kwietnia 2024szczegóły
    Warsztaty polowe – innowacyjne rozwiązania w produkcji roślinnej

    Realizacja Planu Operacyjnego KSOW 2024-2025 w zakresie SIR – operacja własna pn. „Warsztaty polowe – innowacyjne rozwiązania w produkcji roślinnej”  Opolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w ramach Sieci na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich planuje szkolenie połączone z warsztatami polowymi pn. „Warsztaty polowe – innowacyjne rozwiązania w...

    24 kwietnia 2024szczegóły
    Cykl szkoleń dla rolników PS WPR 2023-2027

    Opolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Łosiowie w ramach interwencji 14.1 Doskonalenie zawodowe rolników objętej Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 organizuje cykl szkoleń dla ostatecznych odbiorców na obszarze województwa opolskiego. Operacja współfinansowana przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów...

    19 kwietnia 2024szczegóły
    XXIII edycja konkursu Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów

    Zapraszamy do udziału w XXIII-tej edycji konkursu “Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów”. Ogólnopolski Konkurs „Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów” jest przedsięwzięciem, którego celem jest identyfikacja i promocja tradycyjnej, regionalnej żywności oraz upowszechnianie wiedzy na temat żywności wysokiej jakości. Organizatorem konkursu jest Polska Izba Produktu Regionalnego i Lokalnego...

    15 kwietnia 2024szczegóły
    Komunikat dotyczący zasad rejestracji podmiotów uprawiających ziemniaki inne niż sadzeniaki w Polsce

    Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Opolu przypomina, że podmioty zajmujące się uprawą, magazynowaniem, pakowaniem, sortowaniem, wprowadzaniem lub przemieszczaniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ziemniaków muszą być wpisane do Urzędowego Rejestru Podmiotów Profesjonalnych (URPP) prowadzonego przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Zakres rejestracji uregulowany jest w rozporządzeniu Ministra...

    28 marca 2024szczegóły
    Bobry na terenach rolniczych – kłopotliwi sprzymierzeńcy

    Bóbr europejski Castor fiber jest największym krajowym gryzoniem. Osiąga wagę od 18 do 29 kilogramów i długość ciała od 90 do 110 cm. Zamieszkuje siedliska wodno-lądowe, może osiedlać się na terenach leśnych czy bagnistych, ale coraz częściej można go też spotkać na terenach rolniczych, gdzie buduje tamy na rzekach,...

    12 marca 2024szczegóły
    Wojewódzka Olimpiada Młodych Producentów Rolnych – edycja 2024

    W dniu 28 lutego 2024r. w Opolskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego w Łosiowie odbyła się XLI edycja Wojewódzkiej Olimpiady Młodych Producentów Rolnych, której organizatorem był Związek Młodzieży Wiejskiej oraz Opolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego. Tegoroczna edycja Olimpiady cieszyła się dużym zainteresowaniem. Udział w niej wzięło 31 osób, a byli to uczniowie...

    5 marca 2024szczegóły
    Wsparcie dla projektów demonstracyjnych i działań informacyjnych

    Opolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego zaprasza do udziału w demonstracjach w zakresie rolnictwa ekologicznego – III etap. Opolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Łosiowie w ramach zawartego Konsorcjum, wraz z Liderem Konsorcjum Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Radomiu, przystąpił do realizacji operacji w ramach poddziałania 1.2 „Wsparcie...

    19 lutego 2024szczegóły
    Lista odmian zalecanych 2024

    LISTA ODMIAN ZALECANYCH DO UPRAWY W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM NA ROK 2024 Lp. Odmiana Rok wpisania na LOZ Wartość technologiczna /Typ odmiany PSZENICA OZIMA 1 AREVUS 2024 chlebowa 2 ARTIST 2016 chlebowa 3 EUFORIA 2022 jakościowa 4 KWS DONOVAN 2021 chlebowa 5 LG KERAMIK 2022 chlebowa 6 LINUS 2012 jakościowa...

    15 lutego 2024szczegóły
    Skąd się wzięło OZE? Fotowoltaika – historia prawdziwa

    Na samym wstępie wypadało by wytłumaczyć co oznacza skrót OZE? Jest to „odnawialne, niekopalne źródła energii obejmujące energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego oraz z biopłynów” (Ustawa z 20 lutego...

    7 lutego 2024szczegóły
    Instalacja fotowoltaiczna off-grid – o co tu chodzi?

    Temat fotowoltaiki jest już powszechnie znany, patrząc na połacie dachowe, pola czy duże budynki inwentarskie, możemy dostrzec mieniące się w słońcu panele fotowoltaiczne. Dynamika rozwoju i coraz nowsze możliwości tworzenia tego typu instalacji, pchnęły nas do patrzenia na temat fotowoltaiki w sposób innowacyjny – rozszerzony. Tradycyjny schemat instalacji fotowoltaicznej...

    9 stycznia 2024szczegóły