Podsumowanie wyjazdu studyjnego pn. „Opolski miód, ser, sok i wino” na potrzeby realizacji operacji pn. „Wino, sok, ser i miód jako szansa na rozwój obszarów wiejskich”

W dniach 15–16 października 2025 roku Opolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego zorganizował wyjazd studyjny dla dwudziestu pięciu uczestników, w tym producentów żywności, pszczelarzy, rolników, doradców rolniczych, członków Kół Gospodyń Wiejskich oraz osób zajmujących się agroturystyką i turystyką wiejską. Wyjazd odbył się na terenie województwa opolskiego i został przeprowadzony w ramach Planu Operacyjnego na 2025 rok w ramach Planu Działania Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich KSOW+.

Celem wyjazdu było poznanie specyfiki rynku produktów regionalnych, ze szczególnym uwzględnieniem branży winiarskiej, serowarskiej, sadowniczej oraz pszczelarskiej. Program pozwolił uczestnikom pogłębić wiedzę o systemach jakości żywności oraz sposobach maksymalizacji przychodów ze sprzedaży produktów rolnych w krótkich łańcuchach dostaw. Wizytacje w małych przetwórniach promowały także rozwój przedsiębiorczości na obszarach wiejskich.

Pierwszy dzień wyjazdu rozpoczął się wizytą w gospodarstwie „Pasieka Leśne Skrzaty” Państwa Małgorzaty i Piotra Tarara w miejscowości Kadłub Wolny. Pasieka powstała z myślą o zapylaniu przez pszczoły roślin rzepaku uprawianych w gospodarstwie. Nasiona rzepaku mają bardzo dużą oleistość i niesamowity zapach. Pani Tarara wraz z mężem postanowiła zakupić tłocznię, początkowo dla własnego użytku, ale wraz z zainteresowaniem i rozwojem został wdrożony
do sprzedaży olej rzepakowy zimno tłoczony nierafinowany. Oprócz oleju gospodarstwo oferuje różne rodzaje musztard przygotowywanych z własnej uprawy gorczycy – od słodkiej musztardy z gruszką po wyrazistą musztardę z dodatkiem czosnku niedźwiedziego. W trakcie wizyty uczestnicy mogli degustować różne gatunki miodów, pieczoną dynię oraz inne przetwory przygotowane z dyni, w tym orzeźwiający napój, zupę z grzankami, gofry z dżemem dyniowo-pomarańczowym oraz dżem z imbirem. W tym gospodarstwie, oprócz miodów, pozyskuje się także pyłek pszczeli, propolis, pierzgę oraz wosk, z którego powstają świece
o różnorodnych kształtach. Wszystkie te naturalne wyroby można było nabyć w przydomowym sklepiku.

Kolejnym punktem wyjazdu była wizyta gospodarstwie rolnym Państwa Aleksandry i Rafała Wierszak prowadzonym w ramach Rolniczego Handlu Detalicznego, znajdującym
się w miejscowości Zębowice. Gospodarstwo specjalizuje się w produkcji naturalnych wyrobów
z mleka koziego oraz krowiego A2A2 (rodzaj mleka) od krów rasy Jersey. Na miejscu odbyła
się prelekcja, podczas której właścicielka opowiedziała o historii gospodarstwa, hodowli kóz
i krów oraz procesie powstawania koziego i krowiego mleka i jego przetworów. Uczestnicy zwiedzili serowarnię i zobaczyli sprzęty niezbędne w produkcji, a także obejrzeli z bliska kozy oraz krowy rasy Jersey dowiadując się przy tym, jak wygląda codzienna opieka nad nimi.
Po części edukacyjnej był czas na degustację kozich i krowich specjałów, takich jak świeży
i dojrzewający ser, twarożki, kefir czy mleko kozie i krowie posiadające specjalne właściwości
i walory smakowe. Wszystkie te produkty można było następnie zakupić na miejscu.

Następnie uczestnicy udali się do Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Oleśnie, specjalizującej się w produkcji wyrobów mlecznych takich jak mleka, śmietany, kefir, twarogi, masło
oraz słynnej Śmietankówki Oleskiej. Podczas wizyty grupa miała okazje poznać proces produkcji serów, zobaczyć mleczarnie wraz z jej wyposażeniem oraz skosztować różnych produktów. Na zakończenie wizyty w Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Oleśnie grupa mogła zwiedzić sklepik i nabyć oferowane produkty. Warto wspomnieć, że Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Oleśnie dokonała wpisu dwóch produktów na Listę Produktów Tradycyjnych takich jak masło z Olesna oraz ser twarogowy z Olesna.

Następnie uczestnicy udali się do sklepu „Kozi Dar i Rolnicy z Okolicy” w Kluczborku, który specjalizuje się w sprzedaży produktów od lokalnych przetwórców i rolników. W ich ofercie znajdują się m.in. sery kozie, mleko, jogurty, wędliny z dziczyzny, drób, wyroby rybne, przetwory, mąki oraz wiele innych produktów powstających w harmonii z naturą. Sklep
z najwyższej jakości produktami spożywczymi, oferuje naturalne, tradycyjne wyroby, tworzone z pasją i dbałością o każdy detal. Pan Jakub Famuła opowiedział historię jak wpadli na pomysł założenia sklepu, który okazał się strzałem w dziesiątkę i jest postrzegany jako przykład
w branży rolniczej. Rolnicy od ponad 10 lat działają w Kooperatywie, a od czterech lat tworzą grupę producencką „Rolnicy z Okolicy”, dzięki której ludzie mogą zakupić sery, mąki, miody, wędliny, ryby i przetwory prosto z gospodarstw. Przedstawiony został jeden ze sposobów zwiększenia dochodów rolników, którzy posiadają tradycyjne gospodarstwo rolne, poprzez sprzedaż produktów bezpośrednio konsumentowi z pominięciem pośrednika. Po rozmowie
z właścicielem przyszedł czas na degustacje serów i zakupy w sklepiku.

Przedostatnim punktem pierwszego dnia było wizyta w Pasiece Zarodowej w Maciejowie, gdzie uczestnicy poznali historię kilkudziesięciu lat tradycji hodowli pszczół i produktów pszczelich w tym miodów z Maciejowa. Prekursorem pszczelim był ksiądz Jan Dzierżon, zwany „Kopernikiem Ula”. Grupa mogła dowiedzieć się o pszczołach zwiedzając makietę w specjalnej sali muzealnej i zaznajomić się z narzędziami niezbędnymi dla każdego pszczelarza. Po prelekcji przyszedł czas na degustacje różnych gatunków miodów, w tym miodów pitnych i zakupy w sklepiku.

Pierwszy dzień został zakończony wizytą w Pałacowej Winnicy Godyla, gdzie właściciel, Pan Szymon, opowiedział historię powstania winnicy oraz grupa mogła zapoznać się z produkcją win białych i czerwonych oraz szampańskich. W winnicy odbył się wykład na temat rodzajów win, zasad jego degustacji i prezentacji oraz pokazane zostały maszyny do jego produkcji. Omówiono również rodzaje i funkcje butelek. Butelki białego wina są zazwyczaj jasne,
aby chronić wino przed światłem i uwidocznić jego kolor, natomiast butelki czerwone
są ciemniejsze, co zabezpiecza je przed promieniowaniem UV. Wklęsłe dno wzmacnia konstrukcję butelki, ułatwia nalewanie i zbiera osad, a głębszy punt bywa stosowany w winach przeznaczonych do leżakowania. Właściciel pochwalił się również świeżo zakupionymi dwoma jajami fermentacyjnymi, które służą do rozpoczęcia procesu fermentacji wina i kontrolowania jego jakości.

Drugi dzień wyjazdu rozpoczął się wizytą w Winnicy Parypa w Byczynie, gdzie Pan Dariusz Parypa opowiedział o pasji do tworzenia wina i wielopokoleniowych tradycjach winiarskich. Uczestnicy mieli okazje zobaczyć sposób zbioru winogron, a przy tym dowiedzieli się dużo
o właściwym momencie dojrzałości winogron i ilości cukru jaki się w nich znajduje. Właściciel w trakcie wykładu zaprezentował trzy rodzaje win, co pozwoliło uczestnikom odkryć bogactwo smaków powstałych zgodnie z jego recepturą. Po degustacji win przyszedł czas na zakupy
w lokalnym sklepiku przy winnicy.

Kolejnym punktem była serowarnia AH Ser Namysłów, gdzie właściciele Pani Anna i Pan Radek Smreczak przyjęli grupę, częstując świeżymi, aromatycznymi serami. Na miejscu odbyła
się prelekcja, a uczestnicy mogli zwiedzić serowarnie i zobaczyć sprzęt niezbędny do produkcji sera. Odbył się także pokaz wytwarzania różnych rodzajów serów, takich jak ser podpuszczkowy, gołka, mozzarella, korbacze czy ser zwarowy (ricotta). Prowadzący szczegółowo omówili procesy produkcji, niezbędne warunki higieniczne oraz przepisy regulujące produkcję żywności na małą skalę. Integralną częścią pokazu była degustacja przygotowanych serów oraz schłodzonego napoju serwatkowego. Grupa po zakończeniu wykładu i degustacji mogła zakupić lokalne sery w przyzakładowym sklepiku.

Następnie uczestnicy odwiedzili Oazę Sad Świerczów, prowadzoną przez Pana Józefa Rogalskiego. Wśród zapachu jabłek i świeżo tłoczonych soków właściciel opowiadał o swojej działalności oraz o niedawnym dołączeniu gospodarstwa do Ogólnopolskiej Sieci Zagród Edukacyjnych pod nazwą „Bioróżnorodność Stobrawy”. Podczas prelekcji właściciel opowiedział o sadzie i produkcji soków, a także pokazał prasę do wyciskania naturalnych soków z jabłek i innych owoców. Uczestnicy mieli okazję spróbować m.in. świeżo tłoczonych soków, pieczonych jabłek i domowych ciast. Po zakończeniu degustacji grupa mogła zakupić lokalny sok by poczęstować domowników.

Ostatnim punktem, programu było odwiedzenie gospodarstwa rolnego Dariusza Kiesińskiego w Janowie, specjalizującego się w ekologicznej uprawie porzeczek oraz produkcji soków
i przetworów. W gospodarstwie uczestnicy wyjazdu mieli okazje skosztować naturalnych soków z jabłek oraz porzeczek, dżemów, suszonych owoców i syropów. Wszystkie te produkty
są ekologiczne i posiadają znak „Produkt Polski”. Produkty te cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem wśród klientów. Właściciel opowiadając o uprawie owoców i ekologii zachęcił wielu uczestników do korzystania z naturalnych produktów jakie dostępne
są na naszym rynku.

Wyjazd studyjny pn. „Opolski miód, ser, sok i wino” na potrzeby realizacji operacji pn. „Wino, sok, ser i miód jako szansa na rozwój obszarów wiejskich” był cenną okazją do poznania lokalnego przetwórstwa i tradycyjnych metod produkcji żywności na terenie województwa opolskiego. Zdobyta wiedza i inspiracje z pewnością posłużą uczestnikom w rozwoju własnych działalności oraz w skuteczniejszej promocji produktów regionalnych.

 

Magdalena Bąk

Piotr Rzeszut

Dział Rozwoju Obszarów Wiejskich