Ochrona bioróżnorodności na obszarach wiejskich

W dniu 07.09.2026 r. Opolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego zorganizował warsztaty
pn.” Ochrona bioróżnorodności na obszarach wiejskich” w ramach planu operacyjnego na rok 2026 w ramach Planu Działania Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich KSOW+.
Celem operacji było wzmocnienie świadomości ekologicznej, bioróżnorodności, biogospodarki oraz kreowanie postaw proekologicznych wśród mieszkańców z terenów wiejskich, promocja ochrony przyrody oraz rozwój wśród mieszkańców obszarów wiejskich poczucia odpowiedzialności za środowisko. Uczestnikami warsztatów byli rolnicy, doradcy oraz mieszkańcy obszarów wiejskich.
Warsztaty odbyły się w Jarnołtówku w gospodarstwie „Stajnia za tamą” Państwa Małgorzaty i Krzysztofa Skowrońskich. Gospodarstwo położone jest w powiecie Nyskim, gmina Głuchołazy. Obecnie gospodarstwo posiada ponad 5 ha w całości objęte systemem produkcji ekologicznej z wyłączeniem hodowli koni które, utrzymywane są w systemie konwencjonalnym. Gospodarze prowadzą również gospodarstwo agroturystyczne z 12 miejscami noclegowymi i jest to dodatkowe źródło dochodu w gospodarstwie. W roku 2017 gospodarstwo skorzystało z dofinansowania unijnego w ramach poddziałania Restrukturyzacja Małych Gospodarstw. Gospodarstwo jest laureatem konkursów „Gospodarstwo przyjazne środowisku” oraz konkursu Agro-Eko Turystycznym „Zielone Lato”. Gospodarstwo jest także w Sieci Zagród Edukacyjnych oraz w Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych.
Gospodarze chętnie przekazują odwiedzającym turystom tradycje wsi charakterystyczne dla Opolszczyzny oraz charakterystykę bioróżnorodność Gór Opawskich. W swoim programie edukacyjnym przedstawiają program zajęć: Przyroda Gór Opawskich oraz ABC hodowla koni.
Zajęcia warsztatowe pn.” Ochrona bioróżnorodności na obszarach wiejskich” rozpoczęły się od prezentacji gospodarstwa i jego historii. Pani Małgorzata podzieliła się swoimi doświadczeniami związanymi z przystosowaniem gospodarstwa do wymogów ekologicznych. Uczestnicy mieli okazję zapoznać się z charakterystyką gospodarstwa i okolicy. Miejsce to stanowi bogaty ośrodek różnorodności biologicznej, będący domem dla szerokiej gamy roślin, gatunków zwierząt i pożytecznych owadów.
W dalszej części warsztatów Pani Małgorzata podkreśliła, że to rolnicy są bezpośrednimi zarządcami krajobrazu wiejskiego, a ich codzienne decyzje wpływają na stan ekosystemów. Wdrażanie praktyk, takich jak opóźnianie pokosów to ochrona miejsc lęgowych ptaków łąkowych, a pozostawianie naturalnych pasów zieleni służą jako korytarze ekologiczne, chronią glebę przed erozją i stanowią schronienie dla dzikich zapylaczy.
Pani Małgorzata zaznaczyła, że to kobiety na wsi często zrzeszone w Kołach Gospodyń Wiejskich wykazują statystycznie wyższą wrażliwość ekologiczną i są naturalnymi motorkami zmian w najbliższym otoczeniu. Przykłady oddolnych inicjatyw społecznych, to akcje porządkowania lokalnych lasów, przydroży i brzegów rzek, akcje zalesiania czy tworzenia ogrodów. Kluczem do zwiększenia zaangażowania mieszkańców wsi jest prowadzenie ciągłej edukacji opartej na korzyściach. Gdy społeczność lokalna dostrzega, że ochrona przyrody nie odbiera im miejsc pracy, lecz tworzy nowe perspektywy rozwoju, chętniej angażują się w codzienne działania ekologiczne.
Wymiana wiedzy i doświadczeń na temat bioróżnorodności, to kluczowy element skutecznej ochrony przyrody, zrównoważonego rozwoju oraz edukacji ekologicznej. Pozwala ona na łączenie teorii naukowej z praktycznymi działaniami lokalnymi. Udział mieszkańców w konsultacjach społecznych dotyczących tworzenia planów zadań ochronnych dla rezerwatów czy obszarów Natura 2000. Codzienna praktyka pokazuje, że społeczności wiejskie coraz częściej łączą tradycyjne gospodarowanie z aktywną dbałością o środowisko.
W ramach części praktycznej uczestnicy pod okiem Pana Krzysztofa wykonali domki dla owadów, które zabrali ze sobą do domu.
Warsztaty w ‘Stajni za tamą” zakończyły się sesją networkingową, w trakcie której uczestnicy wymienili się kontaktami i doświadczeniami, otwierając drogę do przyszłej współpracy, a także inspirację do dalszych działań na rzecz rozwoju obszarów wiejskich.








