DOŻYNKI WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO I OGÓLNOPOLSKIE DNI PSZCZELARZA – ŚWIĘTO TRADYCJI, WIEDZY I ROZWOJU

Wśród wystawców swoją ofertę doradczą prezentował również Opolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego. Stoisko funkcjonowało w ramach realizacji operacji pn. „Strefa wiedzy, informacji i promocji PS WPR 2023–2027”, której celem było przybliżanie mieszkańcom wsi informacji o możliwościach wsparcia i zasadach korzystania z pomocy. Odwiedzający uzyskiwali informacje o interwencjach, dokumentacji, inwestycjach i warunkach pomocy.

Jako ekspert w zakresie programów unijnych miałem okazję prowadzić rozmowy z rolnikami i przedsiębiorcami zainteresowanymi dostępnymi formami pomocy. Pytania, z którymi przychodzili odwiedzający, były bardzo konkretne i dotyczyły przede wszystkim sytuacji, w których znajdują się ich gospodarstwa. Pokazuje to, że rolnicy coraz częściej przed podjęciem decyzji inwestycyjnej chcą dokładnie sprawdzić, czy planowane przedsięwzięcie będzie mogło zostać objęte wsparciem.

Wśród najczęściej poruszanych tematów znalazły się interwencje I.11 „Premie dla młodych rolników” oraz I.10.6.1 „Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) – w gospodarstwie”. Dużo uwagi poświęcono również dopłatom bezpośrednim w kampanii 2026.

Jedno z pytań dotyczyło dokumentowania prawa do gruntów zadeklarowanych do dopłat bezpośrednich. Rolnik chciał wiedzieć, czy w przypadku kontroli będzie musiał przedstawić dokumenty potwierdzające tytuł prawny do wszystkich zadeklarowanych działek. Wyjaśniłem, że w przypadku kontroli istotne jest potwierdzenie faktycznego posiadania gruntów, a dokumentacja powinna odpowiadać sytuacji prawnej konkretnej działki.

Inny rolnik przedstawił bardziej skomplikowany przypadek. Od wielu lat użytkował działkę na podstawie ustnej umowy dzierżawy, jednak sytuacja prawna gruntu nie była w pełni uregulowana z uwagi na trwające postępowanie spadkowe. W takiej sytuacji zwróciłem uwagę na konieczność szczególnie dokładnego uregulowania prawa do gruntu przed jego zadeklarowaniem do płatności. Sam fakt użytkowania działki przez wiele lat nie zawsze jest wystarczający do prawidłowego wykazania prawa do jej posiadania.

Dużym zainteresowaniem cieszyły się również kwestie związane z „Premiami dla młodych rolników”. Pytania dotyczyły m.in. wymogów związanych z dochodami z działalności rolniczej oraz możliwości łączenia prowadzenia gospodarstwa z pracą zawodową. Rolnicy zwracali uwagę, że przy niewielkim areale i produkcji roślinnej spełnienie wymagań dotyczących udziału przychodów z rolnictwa może stanowić istotne wyzwanie. Rozmowy te pokazały, jak ważne jest uwzględnienie wszystkich źródeł dochodu już na etapie planowania gospodarstwa i przygotowywania wniosku.

Przedsiębiorcy pytali także o możliwość realizacji konkretnych inwestycji związanych z przetwarzaniem produktów rolnych. Jedno z pytań dotyczyło zakupu linii do sortowania ziemniaków oraz obieraczki. W tym przypadku zwróciłem uwagę, że przy ocenie inwestycji istotne jest nie tylko przeznaczenie pojedynczego urządzenia, ale przede wszystkim funkcjonalne powiązanie wszystkich elementów wyposażenia w ramach całego procesu technologicznego. Inwestycja powinna umożliwiać przygotowanie produktu do sprzedaży – od odpowiedniego przygotowania surowca, poprzez jego przetworzenie, aż po konfekcjonowanie i właściwe przechowywanie.

Podczas konsultacji pojawiały się również pytania dotyczące przyszłych zmian we Wspólnej Polityce Rolnej, zasad kolejnych naborów oraz możliwości wykorzystania środków na dywersyfikację działalności gospodarstw. Wiele rozmów dotyczyło nie tylko samego pozyskania dotacji, ale przede wszystkim tego, w jaki sposób zaplanować inwestycję, aby rzeczywiście odpowiadała potrzebom gospodarstwa i pozwalała zwiększyć jego konkurencyjność.

Z perspektywy prowadzonych konsultacji szczególnie widoczne było to, że rolnicy potrzebują dziś nie tylko informacji o tym, jakie środki są dostępne, ale przede wszystkim praktycznego wyjaśnienia, jak zastosować poszczególne przepisy do konkretnej sytuacji. Pytania często wykraczały poza podstawowe zasady naborów i dotyczyły szczegółów związanych z gruntami, dokumentacją, strukturą gospodarstwa czy planowanymi inwestycjami.

Dożynki Województwa Opolskiego połączone z Ogólnopolskimi Dniami Pszczelarza były więc nie tylko okazją do wspólnego świętowania, ale również miejscem wymiany wiedzy i doświadczeń. Dla mnie jako osoby prowadzącej konsultacje, bezpośrednie rozmowy z rolnikami były cennym źródłem wiedzy o ich aktualnych potrzebach, obawach i planach inwestycyjnych. Pokazały również, że dostęp do rzetelnej informacji i możliwość indywidualnej konsultacji są ważnym elementem skutecznego korzystania z instrumentów wsparcia oferowanych w ramach PS WPR 2023–2027.

Piotr Rachwał

ekspert z dziedziny programów unijnych

Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie

 

Materiał opracowany przez Opolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego
Materiał opracowany ze środków UE w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Instytucja Zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
– Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi