Od tradycyjnych praktyk pszczelarskich do nowoczesnej pasieki
Opublikowano:
W 2025 roku Opolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego, w ramach Planu Działania Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich KSOW+, zrealizował operację pn. „Od tradycyjnych praktyk pszczelarskich do nowoczesnej pasieki” w ramach planu operacyjnego na rok 2025. Projekt spotkał się z dużym zainteresowaniem środowiska pszczelarskiego i stał się przestrzenią wymiany wiedzy, doświadczeń oraz nowoczesnych rozwiązań w zakresie prowadzenia pasiek.
Działania skierowane były do pszczelarzy, zarówno rozpoczynających swoją przygodę z pszczelarstwem, jak i tych, którzy od lat rozwijają swoje gospodarstwa. Głównym celem operacji było podniesienie efektywności pasiek, poprawa zdrowotności rodzin pszczelich oraz promocja innowacyjnych i zrównoważonych metod produkcji miodu i innych produktów pszczelich.
Projekt zakładał realizację trzech warsztatów tematycznych z zakresu pszczelarstwa, obejmujących zarówno praktyczne aspekty prowadzenia pasieki, jak i innowacyjne wykorzystanie produktów pszczelich.
Pierwszy z warsztatów poprowadził Michał Kruszyński. Zajęcia pt. „Izolacja matek pszczelich i zimowla pszczół w praktyce” poświęcone były kluczowym zagadnieniom związanym z prawidłowym prowadzeniem rodzin pszczelich w okresie jesienno-zimowym. Uczestnicy poznali cele i metody izolacji matek pszczelich oraz ich wpływ na funkcjonowanie rodziny, praktyczne terminy i zastosowania izolacji w pasiece, zasady przygotowania uli i pasieki do zimowli oraz sposoby zabezpieczenia zapasów pokarmowych i leczenia rodzin pszczelich. Warsztaty łączyły solidną wiedzę teoretyczną z praktycznymi wskazówkami, które uczestnicy mogli bezpośrednio wykorzystać w swoich pasiekach.
Kolejne warsztaty, prowadzone przez Izabellę Misiak-Jasicką, poświęcone były tworzeniu naturalnych kosmetyków na bazie produktów pszczelich. Zajęcia miały zarówno charakter teoretyczny, jak i praktyczny, ciesząc się dużym zainteresowaniem. Uczestnicy dowiedzieli się, jakie właściwości posiadają miód, wosk pszczeli i propolis, jak dobierać receptury do różnych potrzeb skóry, jak bezpiecznie stosować propolis w kosmetykach oraz jak zadbać o trwałość i higienę własnych wyrobów. Każdy z uczestników samodzielnie wykonał kilka rodzajów kosmetyków, w tym balsamy i błyszczyki do ust, maści ochronne, kremy do rąk, mydła miodowe, toniki propolisowe, wosk do brody oraz peelingi cukrowe.
Trzeci warsztat, poprowadzony przez dr Barbarę Woś i zatytułowany „Innowacje z ula: kreatywne warsztaty produktów pszczelich”, zaprezentował szerokie spektrum możliwości praktycznego wykorzystania produktów pszczelich. Uczestnicy tworzyli autorskie miodowe kompozycje z dodatkiem produktów pszczelich i liofilizatów, poznali prozdrowotne właściwości miodu i jego pochodnych oraz własnoręcznie wykonywali świece z wosku pszczelego.
Ważnym elementem projektu było również szkolenie pn. „Sekrety pszczół – identyfikacja miodów odmianowych”, które dostarczyło uczestnikom pogłębionej, specjalistycznej wiedzy.
Dr Dariusz Teper przybliżył uczestnikom zagadnienia związane z analizą pyłkową jako narzędziem identyfikacji miodów odmianowych, wyjaśniając zarówno fakty, jak i mity dotyczące miodów pozyskiwanych w Polsce. Podczas szkolenia omówione zostały podstawy analizy pyłkowej, zaprezentowano charakterystykę miodów powszechnie występujących oraz rzadziej spotykanych w krajowych warunkach pożytkowych, a także przeprowadzono analizę 20 próbek miodu dostarczonych przez uczestników, której efektem były indywidualne raporty z badań.
Dr Ewa Waś omówiła zasady prawidłowego znakowania miodu zgodnie z obowiązującymi przepisami, wyjaśniła proces krystalizacji jako naturalną cechę każdego miodu oraz przedstawiła wymagania jakościowe i cechy organoleptyczne poszczególnych odmian. Zajęcia zakończyły się warsztatami praktycznymi, podczas których uczestnicy oceniali i identyfikowali miody odmianowe zarówno na podstawie próbek wzorcowych, jak i własnych.
Efektem końcowym operacji było wydanie broszury oraz e-broszury pt. „Przewodnik po apiterapii – zdrowie z ula”. Publikacja w przystępny sposób przybliża historię i podstawy apiterapii, opisuje właściwości terapeutyczne produktów pszczelich, wyjaśnia mechanizmy ich działania oraz możliwe zastosowania, porusza kwestie bezpieczeństwa i przeciwwskazań, a także przedstawia rozwój apiterapii w Polsce i na świecie.
W ramach projektu zrealizowano:
- 3 warsztaty praktyczne (po 15 uczestników),
- 1 szkolenie (20 uczestników),
- wydano broszurę i e-broszurę w nakładzie 1000 egzemplarzy.
Łącznie działania obejmą kilkudziesięciu bezpośrednich uczestników, a materiały edukacyjne dotrą do znacznie szerszego grona odbiorców.
Realizacja operacji „Od tradycyjnych praktyk pszczelarskich do nowoczesnej pasieki” potwierdziła, że nowoczesne pszczelarstwo to harmonijne połączenie tradycji, innowacji i odpowiedzialności za środowisko. Projekt dostarczył uczestnikom nie tylko wiedzy i praktycznych umiejętności, ale również inspiracji do dalszego rozwoju pasiek i pełniejszego wykorzystania potencjału produktów pszczelich.
